આજના સમયમાં આપણે સૌ કોઈ પોતપોતાનાં કાર�યમાં વ�યસ�ત હોઈ છી�. સવારથી લઈને સાંજ સ�ધીમાં અનેક કાર�યો આટોપવાના હોય છે. નોકરી કરનારને નોકરીનો સમય સાચવવાનો હોય છે તો વળી, વ�યવસાય કરનારને વ�યવસાયના અનેક કામો ઘેરી લેતાં હોય છે. નાનામાં નાના ખેડૂતથી લઈને મોટી મલ�ટીનેશનલ કંપનીના માલિક સ�ધી, સૌ કોઈની �ક ખાસ દિનચર�યા હોય છે. આ ‘દિનચર�યા’ શબ�દ
સાંàªàª³à«€àª¨à«‡ àª?મ થાય કે ઈશà«?વર જà«?યારે ધરતી પર અવતાર ધારણ કરતા હશે તà«?યારે àª?મની દિનચરà«?યા કેવી હશે ? તેઓ સવારથી સાંજ સà«?ધી પોતાના કારà«?યો કેવી રીતે આટોપતાં હશે ? સૌ કોઈને કેવી રીતે મળતા હશે ? – કંઈક આ પà«?રકારના કેટલાક શà«?લોકો શà«?રીમદ àªàª¾àª—વતના દશમ સà«?કંધ (ઉતà«?તરારà«?ધ) અધà«?યાય 70 માં મળી આવે છે જે માણવા જેવા છે. તો આજે જાણીàª? ‘àªàª—વાન શà«?રી કૃષà«?ણની દિનચરà«?યા’ ના કેટલાક શà«?લોકોનà«?ં àªàª¾àª·àª¾àª‚તર. ]
શà«?રી શà«?કદેવજી કહે છે : પરીકà«?ષિત ! જà«?યારે પà«?રાત:કાળ થવા આવતો, કૂકડા બોલવા લાગતા, તà«?યારે àªàª—વાન શà«?રીકૃષà«?ણનો વિયોગ થશે àª?મ વિચારીને તમામ રાણીઓ વà«?યાકà«?ળ થઈને àª?મ કહેતી કે ‘આ કૂકડાઓ ન બોલà«?યા હોત તો સારà«?ં હતà«?ં. ॥ 1 ॥ તે વખતે મંદારના પà«?ષà«?પોની સà«?ગંધથી સà«?વાસિત વાયà«? વાતો હતો. àªàª®àª°àª¾àª“ તાલસà«?વરે સંગીતનો તાન છેડી દેતા. પકà«?ષીઓ જાગી જતાં અને બંદીજનોની જેમ àªàª—વાન શà«?રીકૃષà«?ણને જગાડવા માટે મધà«?ર સà«?વરથી કલરવ કરવા લાગતાં. પરંતà«? આ બà«?રાહà«?મમà«?હૂરà«?તમાં àªàª—વાનનà«?ં સાનà«?નિધà«?ય અને આધà«?યાતà«?મિક નિકટતા દૂર થશે તેમ માનીને શà«?રીકૃષà«?ણપતà«?નીઓ બà«?રાહà«?મમà«?હૂરà«?તને પણ અસહà«?ય સમજતી. ॥ 2-3॥
àªàª—વાન શà«?રીકૃષà«?ણ દરરોજ બà«?રાહà«?મમà«?હૂરà«?તમાં જ (આશરે સવારે 4 વાગે) ઊઠી જતા અને હાથ-મોઢà«?ં ધોઈને પોતાના માયાતીત આતà«?મસà«?વરૂપનà«?ં ધà«?યાન કરતા. તે સમયે તેમનà«?ં રોમ-રોમ આનંદથી ખીલી ઊઠતà«?ં હતà«?ં. ॥ 4 ॥ પરીકà«?ષિત ! àªàª—વાનનà«?ં આતà«?મસà«?વરૂપ àª?ક છે અરà«?થાત અદà«?વિતિય છે, સà«?વયંપà«?રકાશસà«?વરૂપ છે, તથા તે જ તે છે – તેમના સિવાય અનà«?ય કાંઈ છે જ નહિ, અખંડ છે, અવિનાશી છે, આતà«?મસà«?વરૂપમાં રહેવાના કારણે તેમાં કોઈ ઉપાધિદોષ નથી અને જે ‘બà«?રહà«?મ’ નામથી કહેવાય છે. આ વિશà«?વની ઉતà«?પતિ, પાલન અને સંહારનà«?ં કારણ છે. તેમની શકà«?તિઓને કારણે જ આ વિશà«?વની સતà«?તા અને આનંદ પà«?રકાશિત થાય છે. ॥ 5 ॥
તà«?યારબાદ તેઓ વિધિપૂરà«?વક નિરà«?મળ અને પવિતà«?ર જળમાં સà«?નાન કરતા. પછી શà«?દà«?ધ ધોતી પહેરીને, ઉપવસà«?તà«?ર ઓઢીને યથાવિધિ નિતà«?યકરà«?મ, પà«?રાત:સંધà«?યાવંદન વગેરે કરતા. તà«?યાર પછી હવન કરતા અને મૌન રહી ગાયતà«?રીજપ કરતા. કેમ ન કરે ? તેઓની દિનચરà«?યા તો સતà«?પà«?રà«?ષોનો આદરà«?શ છે. ॥ 6 ॥ તà«?યાર પછી સૂરà«?યોદયના સમયે સૂરà«?યોપસà«?થાન કરતા અને પોતાના અંશસà«?વરૂપ દેવતાઓ, ઋષિઓ તથા પિતૃઓનà«?ં તરà«?પણ કરતા. પછી કà«?ળના વડીલ-વૃદà«?ધો અને બà«?રાહà«?મણોનà«?ં વિધિપૂરà«?વક પૂજન કરતા. તà«?યાર પછી શà«?રી કૃષà«?ણ દૂધ આપતી, વાછરડાવાળી શાંત ગાયોનà«?ં દાન આપતા. દાનમાં અપાતી ગાયોને સà«?ંદર વસà«?તà«?રો અને મોતીઓની માળાઓ પહેરાવવામાં આવતી. શિંગડાઓમાં સોનà«?ં અને પગની ખરીઓમાં ચાંદી મઢવામાં આવતી. તે ગાયો બà«?રાહà«?મણોને વસà«?તà«?રાàªà«‚ષણથી સà«?સજà«?જ કરીને, રેશમી વસà«?તà«?ર, મૃગચરà«?મ અને તિલક કરીને દરરોજ તેરહજાર ચોરà«?યાશી (13,084) ગાયોનà«?ં આ રીતે દાન આપતા. ॥ 7-9 ॥ તà«?યાર પછી પોતાની વિàªà«‚તીરૂપ ગાયો, બà«?રાહà«?મણો, દેવતાઓ, કà«?ળના વડીલ-વૃદà«?ધો, ગà«?રૂજનો અને સમસà«?ત પà«?રાણીઓને પà«?રણામ કરીને માંગલિક વસà«?તà«?ઓનો સà«?પરà«?શ કરતા. ॥ 10 ॥
પરીકà«?ષિત ! જો કે àªàª—વાનના દિવà«?ય શરીરનà«?ં સહજ સૌંદરà«?ય જ મનà«?ષà«?યલોકનà«?ં આàªà«‚ષણ છે, છતાં પણ તેઓ પોતાનà«?ં પીતામà«?બર વગેરે દિવà«?ય વસà«?તà«?રો, કૌસà«?તà«?àªàª¾àª¦àª¿ આàªà«‚ષણો, પà«?ષà«?પોના હાર અને ચનà«?દન વગેરે દિવà«?ય અંગરાગથી પોતાને શણગારતા ॥ 11 ॥ તà«?યાર પછી તેઓ ઘી અને અરીસામાં પોતાનà«?ં મà«?ખારવિંદ નિહાળતા. ગાય, ઋષàª, બà«?રાહà«?મણ અને દેવ-પà«?રતિમાઓનાં દરà«?શન કરતા. પછી નગરજનો અને અંત:પà«?રમાં રહેવાવાળા ચારેય વરà«?ણના લોકોની અàªàª¿àª²àª¾àª·àª¾àª“ પૂરી કરતા અને પછી પોતાના અનà«?ય નગરવાસી પà«?રજાજનોની કામનાપૂરà«?તિ કરીને તેમને સંતà«?ષà«?ટ કરતા અને આ બધાંને પà«?રસનà«?ન જોઈને સà«?વયં આનંદિત થતા. ॥ 12 ॥ તેઓ પà«?ષà«?પમાળા, તાંબૂલ, ચંદન અને અંગરાગ વગેરે વસà«?તà«?ઓ પહેલાં બà«?રાહà«?મણો, સગા-સંબંધીઓ, મંતà«?રીઓ અને રાણીઓને વહેંચતા અને તેમાંથી બચેલી સામગà«?રીનો પોતે ઉપયોગ કરતા. ॥ 13 ॥
àªàª—વાન આ બધા કારà«?યમાંથી પરવારી જાય તà«?યાં સà«?ધીમાં દારૂક સારથિ, સà«?ગà«?રીવ વગેરે ઘોડાઓ જોડીને રથ લઈ આવતો અને પà«?રણામ કરીને àªàª—વાનની સામે ઊàªà«‹ રહી જતો. તà«?યાર પછી àªàª—વાન શà«?રી કૃષà«?ણ સાતà«?યકિ અને ઉદà«?ધવજીની સાથે પોતાના હાથ વડે સારથિનો હાથ પકડીને રથમાં બેસી જતા – બરાબર તે જ રીતે જેમ àªà«?વનàªàª¾àª¸à«?કર àªàª—વાન સૂરà«?ય ઉદયાચલ પર આરૂઢ થાય છે. ॥ 15 ॥ તે વખતે રાણીવાસની સà«?તà«?રીઓ લજà«?જા તથા પà«?રેમàªàª°à«€ દષà«?ટિથી તેમને જોવા લાગતી અને બહà«? કષà«?ટપૂરà«?વક તેમને વિદાય આપતી. àªàª—વાન હસીને તેમનાં ચિતà«?તને ચોરીને મહેલમાંથી બહાર નીકળતા. ॥ 16 ॥
પરીકà«?ષિત ! તà«?યારબાદ àªàª—વાન શà«?રી કૃષà«?ણ યાદવોની સાથે સà«?ધરà«?મા નામક સàªàª¾àª®àª¾àª‚ પà«?રવેશ કરતા. તે સàªàª¾àª¨à«‹ àª?વો મહિમા છે કે, જે લોકો તે સàªàª¾àª®àª¾àª‚ જઈને બેસતા તેમને àªà«‚ખ-તરસ, શોક-મોહ, અને જરા-મૃતà«?યà«? – આ છ વિકારો સà«?પરà«?શ કરી શકતા નહીં. ॥ 17 ॥ આ પà«?રમાણે àªàª—વાન શà«?રી કૃષà«?ણ બધી રાણીઓથી અલગ-અલગ વિદાય લઈને, àª?ક જ રૂપમાં સà«?ધરà«?મા સàªàª¾àª®àª¾àª‚ પà«?રવેશ કરતા અને તà«?યાં જઈને શà«?રેષà«?ઠસિંહાસન પર બિરાજતા. તેમની અંગકાનà«?તિથી દિશાઓ પà«?રકાશિત થતી હતી. તે સમયે યાદવ વીરોની વચà«?ચે આકાશમાં તારાઓની વચà«?ચે ચનà«?દà«?રમાની જેમ તેઓ શોàªàª¾àª¯àª®àª¾àª¨ થતા હતા. ॥ 18 ॥ પરીકà«?ષિત ! સàªàª¾àª®àª¾àª‚ વિદૂષકો અનેક પà«?રકારના હાસà«?ય-વિનોદથી, અàªàª¿àª¨à«‡àª¤àª¾àª“ અàªàª¿àª¨àª¯àª¥à«€ અને નરà«?તકીઓ કળાપૂરà«?ણ નૃતà«?યથી પોતાની અલગ-અલગ ટà«?કડીઓ સાથે àªàª—વાનની સેવા કરતી. ॥ 19 ॥ તે વખતે મૃદંગ, વીણા, પખાવજ, વાંસળી, àª?ાંàª? અને શંખના ધà«?વનિથી સૂત, માગધ તથા બંદીજનો (કà«?ળની કીરà«?તિ ગાનારાઓ) નાચી ગાઈને àªàª—વાનની સà«?તà«?તિ કરતા. ॥ 20 ॥ કોઈ-કોઈ કà«?શળ વà«?યાખà«?યાતા બà«?રાહà«?મણો તà«?યાં બેસીને વેદમંતà«?રોની વà«?યાખà«?યા કરતા અને કોઈ-કોઈ પૂરà«?વકાળના રાજાઓનાં ચરિતà«?રો કહી સંàªàª³àª¾àªµàª¤àª¾. ॥ 21 ॥
[નોંધ : આ ઉપરાંત સાંયંકાળે àªàª—વાન પોતાના રાજમહેલ તરફ પરત ફરતાં, નગરજનો તેમની વાટ જોતા, રાણીઓ તેમની ચરણસેવા કરતી…. વગેરે દિનચરà«?યાને લગતા છૂટાછવાયા અનેક શà«?લોકો મળી આવે છે. વળી, કà«?યારેક સાયંકાળે àªàª—વાન મહેલની અટારીમાં ઉદà«?ધવજીનો હાથ પકડીને ગોપીઓને યાદ કરતાં ધà«?રૂસકે ને ધà«?રૂસકે રડી પડતાં. àª?વા અદà«?દàªà«?ત ચરિતà«?રવરà«?ણનોની વાતો ફરી કોઈકવાર…. ]
No related posts.
અિતસà«?ંદર, ખà«?બ સારà«?, અદà«?દàªà«?ત વણàª?ન